Emotionele trauma’s

Wanneer mensen overweldigd worden, kan hun ziel gescheiden worden van hun lichaam. De ‘verkrachting’  van de ziel is de meest verspreide en schadelijke oorzaak van ziekte. Mensen raken in een spirituele staat van onzekerheid omdat ze het belangrijkste van hun ziel missen. Bij healing gaat het erom om zo gunstig mogelijke voorwaarden te scheppen voor de terugkeer van de ‘verloren’ ziel naar zijn rechtmatige plek in het lichaam.

Als we een trauma rechtstreeks aanpakken, zal het blijven veroorzaken wat het steeds gedaan heeft namelijk ons laten verstarren van angst. Het oplossen van een emotioneel trauma dient dus niet in een directe confrontatie moeten  gebeuren. Het is belangrijk dat we ons aangrijpingspunt hebben op de reflectie van het trauma en dat is de felt sense oftewel de lichamelijke gewaarwordingen die door de traumatische emoties worden veroorzaakt.

Als we onze instincten willen aanwenden voor de verwerking van een trauma, moeten we de aanwijzingen die de felt sense ons aanreikt kunnen herkennen en gebruiken.

Als je niet lekker in je vel zit, zit geen een stoel lekker en ligt geen bed of matras naar je zin.

Omschrijving van de felt sense (je gevoel)

De ervaring in een levend lichaam dat de nuances van zijn omgeving begrijpt door middel van zijn reacties op de omgeving.

De feltsense is in veel opzichten als een stroom die door een voortdurend wisselend landschap beweegt.

Oefening.

Deze oefening is om contact te maken met je gevoel (felt sense) We gaan heel vaak voorbij aan ons gevoel. We vinden de lichamelijke gewaarwordingen die we bij bepaalde situaties ervaren soms zo bedreigend dat we ons met onze gedachten ergens anders op gaan richten. Ons gevoel geeft ons namelijk veel informatie. Wat wij ergens van vinden bijvoorbeeld. Ons gevoel is in feite ons kompas in het leven. Vaak breken we ons hoofd over een beslissing die we moeten nemen, omdat we allerlei rationele overwegingen hebben bij iets, terwijl ons gevoel het antwoord soms allang aangegeven heeft.

• Dagelijks zijn we druk in de weer, slepen we onszelf overal naar toe naar het werk, in de file en als we thuis komen gaan we voor de t.v. zitten, suf en rozig gaan we dan naar bed.
• Stop hiermee en neem regelmatig even de tijd om een blik in je eigen lichaam te richten over hoe jij je voelt.
• Een bewustmakende gedachte(ga b.v eens in je herinnering terug naar de straat waar je vroeger hebt gewoond en ga je ouderlijke huis eens in en zie hoe het eruit zag, ruik hoe het rook en luister naar de bekende geluiden.
• Deze bewustmakende gedachte kan een bepaalde onrust in je lichaam oproepen, een bonkende hartslag, een zoemend gevoel in je buik.
• Richt je aandacht eens naar binnen en blijf daar en ga er niet van weg. Het laatste vaak als het een vervelend gevoel is dat er opgeroepen wordt.
• Voel je de onrust, pijnlijke onbehaaglijke plekken,druk of krampachtigheid, benauwdheid.
• Adem eens wat dieper in en uit, dat zal je gedachten wat gaan vertragen.
• Beelden van de dag  komen voorbij, Blijf er echter niet aan vasthouden en laat ze ook weer los en laat de volgende gedachte maar tot je komen.
• Voel je nerveuze tintelingen in je armen of je benen?
• Kom je tot rust of juist niet?
• Worden je handen en voeten warmer?
• Word je buik zacht en rustig.
• Krijg je wat meer ruimte op je borst.
• Haal nu prettige herinneringen, beelden, geuren, geluiden, smaken van waar dan ook in je leven naar boven.

Met de felt sense ervaar je het Zelf. De felt sense is de manier waarop je deze instinctieve stem kunt leren verstaan.

Probeer niet te analyseren of te verklaren wat er gebeurt; ervaar het en neem het waar. Het is ook niet nodig om emoties, herinneringen, inzichten of wat dan ook op te vissen. Als ze vanzelf opkomen dan is het prima, maar het is belangrijker om ze te observeren en de energie ervan te voelen, zonder interpretatie of emotionele gehechtheid.

Observeer je lichamelijke gewaarwordingen en laat ze gaan, neem het zoals het komt, heb er geen kritiek of oordeel over. Dat is de beste manier om de taal van je gevoel te leren.

Somatic experiencing.

Hierbij gaan we ervan uit dat de traumaverschijnselen eerder biologisch/fysiologisch zijn dan psychologisch en dus daarom ook beter op een lichaamgerichte manier kunnen worden bestreden. Door iemand de oorzaak van een trauma opnieuw te laten beleven (de tijger ontwaakt)en daarbij het lichaam in staat te stellen de geblokkeerde overlevingsenergie los te laten.

Wanneer er bij de behandeling energie vrijkomt  bijvoorbeeld druk op de borst, rillen schudden etc. kan men van deze energie schrikken om het weinig goeds voorspelt want het lijkt op een lichamelijke ervaring die ooit verkeerd is afgelopen. Als men deze vrijkomende energie vervolgens weer vastzet, omdat men bang is voor de gevolgen van de vrijkomende energie. Je opeens heel woedend kunnen worden of hard gaan huilen. Dan wordt het trauma niet opgelost en wordt het trauma juist meer vastgezet. (innerlijke stem: Het ging weer fout, beheers je in het vervolg).

Definitie van Somatic Experiencing.

Dit is een voorzichtige en stapsgewijze aanpak van het benaderen van de energetische lading van een trauma. De felt sense is het zintuig dat gebruikt wordt om contact te maken met het onderbewustzijn, de sterke krachten die in traumatische symptomen zijn vastgelegd en deze geleidelijk helpt te mobiliseren. De kiem van de genezing ligt in de fysiologische ontlading van de soms enorme energie die in de onbeweeglijkheid (freeze) ligt opgesloten. Zo hebben we een veilige manier om uit de onbeweeglijkheid te komen zonder overweldigd te raken door de ontlading.

Strategie van het loslaten van traumatische ervaringen.

• Het ontwikkelen van de vaardigheid van de felt sense.
• Het accepteren en overgeven aan de stroom  van onze gevoelens.
• Aarden en gronden. Blijven bij het voelen van de stoel en de aanwezigheid van de therapeut. Dit om niet in een dissociatie terecht te komen.
• Elastisciteit:  Rustig diep door in - en uit blijven ademen (aarden---ontaarden)
• Agressiviteit:  dit is het biologische vermogen om robuust en energiek te zijn, vooral wanneer je instinctief en krachtig moet handelen. (vulkaantechniek). Dus geneer je niet voor de kracht die er vrij kan komen. Ook in het woordgebruik mag je je laten gaan om zo kernachtig mogelijk je emoties te verwoorden.
• Weer in je kracht komen: accepteren van persoonlijke autoriteit, het zelf mogen bepalen hoe jij je energie gebruikt.
• Meesterschap: Bezit van vaardigheden waarmee je met succes gevaar het hoofd kunt bieden (gebruik van hulpbronnen)
• Oriëntatie: Het proces om te weten te komen wat jouw positie is in relatie tot de omstandigheden en omgeving
• In elke wond zit de kiem van genezing en vernieuwing; Wat heb je ervan geleerd.

 

Het proces van een gezond verlopende reactie.

We worden uitgedaagd/ bedreigd

Lichamelijke activering:hartslag omhoog, vlugger ademhalen, spierspanning omhoog, bloeddruk omhoog, zweten.

Krachten verzamelen om gevaar/uitdaging het hoofd te bieden

Daarna wordt de activering weer teruggebracht en laat ons ontspannen en bevredigd achter.

 

Proces van een getraumatiseerd verlopen reactie.

We worden uitgedaagd c.q. bedreigd

Lichamelijke activering: (zie boven) hyperactiviteit

Als de activering overweldigend van karakter is waardoor  er een gevoel van machteloosheid ontstaat wordt de persoon door angst verlamd en ontstaat er een verstrakking (freeze-respons)

Vanwege de angst zal de getraumatiseerde persoon voorkomen of vermijden dat de activeringscyclus wordt afgemaakt en zodoende blijft de persoon dan vastzitten in een cyclus van de angst. De energie van lichamelijke activering blijft in het lichaam opgeslagen. Gevoel van hulpeloosheid en machteloosheid

Therapie:

Slachtoffers meten opnieuw weer vertrouwd gemaakt worden met de natuurwet: “Wat opkomt, neemt ook weer af.” Als we de activeringscyclus vertrouwen en ons op de stroom durven laten meevoeren, kan de verwerking van een trauma beginnen. Wanneer we onszelf door middel van de felt sense  toestaan deze gedachten en waarnemingen te erkennen (accepteren) en ze hun natuurlijke verloop laten nemen zal de fysiologische energie een hoogtepunt bereiken (rillen, schudden, beven) vervolgens afnemen en tenslotte oplossen.

Tijdens dit proces kunnen we achtereenvolgens het volgende ervaren:

• Het voelen aankomen van de spanning en een behoefte dit te onderdrukken.
• De spanning loopt op en dan trillen, beven, hoge hartslag.
• Na deze ontlading ontstaat er een gevoel van warmte in het lichaam.
• Een volle en rustige ademhaling
• Kalme hartslag
• Ontspanning van de spieren
• Een alomvattend gevoel van opluchting, welzijn en vrijheid.

Wanneer je verlamd van de schrik bent geraakt omdat de situatie zo overweldigend is geweest blijf je dus in die hyperactieve en verstrakte toestand en wordt een deel van de onopgeloste energie gekanaliseerd in een voortdurende hyperactiviteit. De rest van die energie wordt gebruikt om de verstrakking en een groot aantal vergelijkbare georganiseerde maar meer complexe traumatische symptomen in stand te houden. Wat op den duur, medisch gezien, veel chronische onverklaarbare lichamelijke klachten kan veroorzaken. Er ontstaat een chronisch verhoogde waakzaamheid, angsten en paniekaanvallen of binnendringende beelden (flashbacks, angstaanjagende visualisaties).

Als de verstrakking niet voldoende is om de energie van het organisme afdoende op de verdediging te richten, roept het zenuwstelselandere mechanismen op zoals bevriezen en dissociatie. Waarmee de hyperactiviteit in stand gehouden kan worden.

Zo vormen verstrakking, bevriezing en dissociatie samen een batterij aan hulpmiddelen die het centrale zenuwstelsel inzet wanneer we onszelf moeten verdedigen maar dat niet kunnen.

Angst om de geblokkeerde energie los te laten.

Bij posttraumatische angst wordt de onbeweeglijkheid vooral van binnenuit in stand gehouden. De impuls tot intense agressie is zo beangstigend dat de getraumatiseerde persoon die agressie dan vaak naar binnen, op zichzelf, richt, in plaats deze naar buiten toe tot uitdrukking te brengen. Deze geïmplodeerde woede neemt dan de vorm aan van een angstdepressie. Ze zijn opgeladen voor een wilde ontsnapping of een razende tegenaanval maar blijven innerlijk geblokkeerd omdat ze bang zijn dat ze zichzelf of anderen geweld zullen aandoen. Belangrijk is het dan ook dat dit proces voor de cliënt in een zo veilig en betrouwbare mogelijke situatie plaatsvindt. De therapeut moet bekend zijn met de optredende fenomenen en een goed empathisch contact met de cliënt hebben.

Transformatie na het opheffen van traumatische blokkade

Voor en getraumatiseerd persoon betekent de reis naar een vitaal, spontaan leven meer dan het verlichten van symptomen - het betekent transformatie. In de transformatie  van een traumatische naar een vredige staat vindt er een fundamentele verandering plaats in ons zenuwstelsel, in onze gevoelens en in onze waarnemingen van de felt sense. Het zenuwstelsel zwaait heen en weer tussen onbeweeglijkheid en vloeibaarheid, emoties fluctueren tussen angst en moed en waarnemingen wisselen tussen vooringenomenheid en ontvankelijkheid. Door deze transformatie herwint het zenuwstelsel zijn vermogen tot zelfregulatie. Onze emoties maken ons dan lichter in plaats van zwaarder, laten ons zweven en tonen ons weer onze plaats in de natuur. Onze verruimde waarneming maakt ons ontvankelijker en laat onze zonder oordeel accepteren wat er is. We krijgen meer zelfvertrouwen en meer veerkracht. We worden spontaner en kunnen met een nieuwe zelfverzekerdheid beter genieten van het leven. We bekijken de wereld niet langer door angstige ogen. Al kan onze planeet een gevaarlijke plek zijn, we lijden niet langer onder de voortdurende angst die hyperwaakzaamheid oproept. – een gevoel dat er altijd gevaar dreigt en dat het ergste meestal ook gebeurt We treden het leven tegemoet met  een groeiend gevoel van moed en vertrouwen. De wereld wordt een plek waar misschien gevaarlijke dingen kunnen gebeuren, maar die kunnen we ook overwinnen. In plaats van angst vormt vertrouwen het veld van onze ervaring.

Een trauma transformeren is geen mechanisch ritueel dat getraumatiseerde mensen kunnen uitvoeren om vervolgens achterover te leunen en zelfvoldaan het resultaat af te wachten. Er is wat dat betreft geen wonderpil. Voor transformatie moet je bereid zijn de fundamentele overtuigingen die je over jezelf hebt, in twijfel te trekken. We moeten vertrouwen hebben om mee te kunnen gaan in reacties en gewaarwordingen die we niet helemaal begrijpen en de bereidheid om onszelf te voelen stromen, in harmonie met de primitieve natuurwetten die het overnemen en onze schijnbaar ongerijmde waarnemingen met elkaar in evenwicht brengen. Getraumatiseerde mensen moeten allerlei opvattingen en vooroordelen laten varen om de reis naar hun gezondheid te kunnen volbrengen.

Het bewuste geheugen en het lichaamsgeheugen

Bij traumaverwerking is het belangrijk om je te realiseren hoe het geheugen werkt.. Velen hebben de overtuiging dat we verschrikkelijke herinneringen uit het verleden naar boeven moeten halen om een trauma te kunnen verwerken. Maar zelfs als we er toe in staat zijn redelijk nauwkeurige ‘herinneringen’ aan een gebeurtenis op te halen, zullen ze ons nog niet genezen. Integendeel, de onnodige oefening kan er voor zorgen  dat we de ervaring gaan her-ensceneren, waarmee we opnieuw de draaikolk van de traumatische gebeurtenis in  worden ingezogen. De zoektocht naar herinneringen brengt vaak meer pijn en ellende en maakt tegelijkertijd onze bevroren onbeweeglijkheid groter. De herinnering werkt in beelden, dat is het bewuste geheugen. De andere vorm is de manier waarop het menselijk organisme de ervaring en de belangrijke gebeurtenissen onthoudt en dat noemen we het lichaamsgeheugen. De echtheid van een beeld wordt vaak bepaald door de intensiteit van de lichamelijke activering. Het is niet belangrijk of herinneringen objectief juist zijn. Het is van het grootste belang of de ermee geassocieerde lichamelijke activering escaleert of wordt opgeheven. Het is essentieel dat de activering die in het zenuwstelsel is opgesloten wordt ontladen. Deze transformatie heeft niets met het wel of niet juist zijn van de herinnering te maken. Het heeft te maken met het tot het eind toe volgen van onze overlevingsinstincten.

Het lichaam heeft altijd gelijk

Als je genezing wilt, moet je ten eerste openstaan voor de mogelijkheid dat de letterlijke waarheid niet de belangrijkste overweging is. De overtuiging dat het echt gebeurd is, de angst dat het gebeurd kan zijn, de subtiele zoektocht naar het bewijs dat het gebeurd is: dit alles kan je in de weg staan als je probeert te luisteren naar de felt sense.  Alleen de felt sense kan je vertellen wat je moet genezen. Als je genezing wilt, maakt het niet uit of je de concrete waarheid kent.

 Peter A. Levine, auteur van 'De Tijger Ontwaakt',    

Hij heeft een achtergrond in de biofysica, stressbehandeling en psychologie,

expert op het gebied van traumabehandeling en de grondlegger van Somatic Experiencing