De somatische ervaring van een psychische trauma bij het Post traumatisch stress syndroom
Bij een post traumatisch stress syndroom zit het trauma als het ware in het lichaam opgesloten. Voor het oplossen van de lichamelijke ongemakken die bij P.T.S.S. optreden is het dus belangrijk dat het lichaam benaderd wordt om te genezen van het psychische trauma.
PTSS is in essentie een zeer geactiveerde, incomplete biologische reactie op een dreiging, bevroren in de tijd.
Alle dieren, inclusief de mensen zijn in de evolutie, wanneer ze geconfronteerd worden met ernstige bedreigingen in hun leven, van welke aard dan ook, fysiek geprogrammeerd om te vechten, te vluchten of te ‘bevriezen' (verstarren).Deze bedreigingen kunnen reëel van aard zijn maar het kan ook een bedreigend denkbeeld / fantasie zijn. Vandaar dat mensen ook niet unaniem hetzelfde reageren op dezelfde beelden, of gebeurtenissen.
Als bij mensen echter het gebruik van deze overlevingsreacties onvoldoende ontwikkeld is dan zullen ze eerder hulpeloosheid en machteloosheid ervaren bij gevaar, onzekerheid, geweld, ongelukken e.d.. De onafgemaakte defensieve reactie zal geblokkeerd worden en deze biologische reactie zal opgeslagen worden in het zenuwstelsel en deze energie zal niet ontladen worden. Deze reacties blijven als het ware fysiologisch bevroren en in onafgemaakte staat in het lichaam en zorgen dusdanig dat het lichaam in “een verhoogde staat van dijkbewaking” blijft. ( een verhoogde biologische bereidheid om in actie te komen) en deze kan nog heel lang nadat de traumatische gebeurtenis heeft plaatsgevonden in het lichaam aanwezig blijven
De niet ontladen energie van de geblokkeerde reactie op het trauma verspreidt als het ware in een aantal fysieke symptomen van de PTSS wapenuitrusting. Ik ben ervan overtuigd dat een psychisch trauma als het ware het gevolg is van een ‘action interruptus' welke het menselijk organisme nog steeds een keer af moet maken.
Zolang mensen hun lichaam niet voelen heeft het geen enkele zin om alleen maar gesprekstherapie te doen. Het allerbelangrijkste voor deze mensen is dat zij zich op hun gemak moeten voelen in hun lichaam. Wanneer wij ze dat weer kunnen aanbieden dan pas kunnen wij ze weer helpen, anders niet. De haptonomische benadering is daarvoor een zeer adequate en doelgerichte aanpak.
Helpt de patiënt zich in de therapie zich weer te focussen op de gevoelens in plaats van er van weg te vluchten. Vraag bijvoorbeeld: “ Waar voel je dat? Hoe voelt dat? Wat gebeurt er in je lichaam als je dat zegt of ervaart?” Dit helpt de patiënten om zich geaard te blijven voelen in hun lichaam en in contact te blijven met de belangrijkste delen van zichzelf . Daardoor blijven ze in staat om ‘bij de les' te blijven.
Het gaat er niet om dat ze over het probleem blijven praten waardoor we het lichaam met onafgemaakte biologische reactie blijven storen en daardoor de angst blijven versterken. De patiënt zal zich daardoor alleen maar meer van zijn gevoel en zijn lichaam distantieren gaan als het geconfronteerd wordt met de herinneringen. Het is juist belangrijk dat de patiënt contact met het eigen lichaam houdt zodat hij niet weer de controle over zichzelf verliest. Op deze manier leert hij/ zij zijn/haar vlucht- en vechtreactie te herkennen en anders te gebruiken door deze gevoelens te benoemen..
Heel veel van de lichamelijke ongemakken / klachten die mensen hebben zoals b.v nekpijn, kortademigheid, hyperventilatie, duizeligheid, rugpijn,hoofdpijn, slapeloosheid, paniekaanvallen en onbegrepen buikklachten zijn als het ware ‘bevroren' biologische stress-reacties die zich als spanning hebben vastgezet in de spieren en de organen. Als die spanning, die in combinatie met de herinneringen aan de oorzaak, middels EFT wordt geneutraliseerd, dan zal de herinnering aan het gebeuren geen emotionele pijn meer oproepen en de lichamelijke en mentale stressreacties(‘klachten') doen verdwijnen.
Jan Scholtes