Paniek en paniekstoornissen

Vanwege allerlei externe factoren kunnen bij mensen paniekaanvallen veroorzaakt worden die, bij herhaling, vaak dan weer in een paniekstoornis kunnen ontaarden. Onderzoek heeft uitgewezen dat 1 op de 75 mensen paniekaanvallen hebben, zonder dat zij door hebben wat er feitelijk met ze aan de hand is.Het is dan ook belangrijk om te weten wat de tekenen en symptomen zijn zodat men dit kan begrijpen en weet hoe te handelen.

Iemand die een paniekstoornis heeft kan iemand zijn die een paniekaanval of een traumatische ervaring heeft gehad en die dat niet in relatie heeft gezien tot iets anders wat er in zijn of haar leven heeft plaatsgevonden. Een paniekstoornis is vaak het uitvloeisel van het feit dat iemand bij herhaling paniekaanvallen heeft gehad. Als de volgende symptomen worden herkent is het belangrijk hier vroegtijdig hulp bij te zoeken, zodat de regelmatig terugkerende onrust- en paniekgevoelens zich niet verder kunnen ontwikkelen tot een paniekstoornis. Hierdoor kunnen mensen van allerlei soorten vrees gaan ontwikkelen al naar gelang de situaties en plekken die ze als onveilig zijn gaan bestempelen. Dit zijn meestal situaties waarin men bang is dat de paniek weer de kop zal opsteken. In het meest ernstige geval van een angstig leven kan dit zelfs tot zelfmoord leiden.

Iemand zal sneller een paniekaanval ervaren wanneer hij/zij zich niet veilig voelt in een bepaalde omgeving vanwege vermeende gevaren. Meestal worden situaties waarin hij/zij voor het eerst een paniekaanval of sterk onrust gevoel heeft gehad, de situaties die het eerst vermeden gaan worden, omdat deze plekken / situaties vaak als oorzaak worden geinterpreteerd van de onrust en/of paniekgevoelens. Maar een paniekaanval kan vaak alleen maar ontstaan als iemand voorheen al in een toenemend spanningsveld heeft geleeft. Dat zou onder andere gelegen kunnen hebben aan:

- stress op het werk of in de relatiesfeer

- een ongeluk, een overlijden van een dierbare

- geboorte van een kind of een operatie etc etc.

De signalen en symtomen bij een paniekaanval zijn o.a.

Een zweetaanval, kortademigheid/benauwdheid, druk op de borst, snel geirriteerd zijn,gespannen en pijnlijke spieren, rillingen, misselijkheid, hartkloppingen, slapeloosheid, buik-en maagklachten, waangedachten en malende niet te stoppen gedachten.

De behandeling

1)  Allereerst is het belangrijk dat iemand met paniekgevoelens uitgelegd krijgt wat er allemaal in het lichaam gebeurt en dat de lichamelijke symptomen een direct gevolg zijn van de gedachten en gevoelens die iemand heeft en zelf onbewust ook creeert. Heel vaak worden de vele lichamelijke symptomen, die het gevolg zijn van paniekgevoelens, als bedreigende opzichzelfstaande lichamelijke kwalen geinterpreteerd, hetgeen alleen nog maar meer voeding geeft aan de paniekgevoelens. In feite zijn er veel mensen in het medische circuit die met dit soort ongemakken allerlei specialisten aflopen. Voor dit soort klachten wordt vaak geen lichamelijke pathologie gevonden. Er wordt vaak ook onvoldoende uitleg gegeven over wat de klachten wel betekenen. Of de arts onderkent zelf onvoldoende de relatie van de klachten en de emoties van de client of hij neemt er de tijd niet voor.Vaak komen ze niet verder dan te zeggen" Dat het tussen de oren zit".Wanneer iemand allereerst zijn lichamelijke reacties leert verstaan en te duiden is dat de eerste stap naar rust en het doorbreken van de vicieuze cirkel van steeds maar verergering van de klachten.

2)  Vervolgens is het voor iemand belangrijk om inzicht te krijgen in de situaties die de angstgevoelens (en dus de klachten) oproepen.  Dat kan al eenvoudig door iemand aan een angstige situatie te laten denken ente laten ervaren wat dit op dat moment lichamelijk en emotioneel met ze doet. Haptonomie is hierbij vaak een zeer behulpzame en inzichtgevende benadering. Zodoende zal de directe connectie gelegd kunnen worden. Ook is het van groot belang om samen te achterhalen wat de kernoorzaak is geweest achter het begin van de eerste paniekaanval. het is dan belangrijk om na te gaan wat er voorafgaand aan de eerste verschijnselen van paniek allemaal is voorgevallen in de levenssfeer.

 3)  Nu je meer inzicht hebt in het proces van wat er zich allemaal in het lichaam en in het hoofd afspeelt, gaan we daadwerkelijkover tot  het elimineren.5 van de fysiologische reacties op alle angstgedachten en angstsituatie apart, middels de energetische technieken zoals o.a. E.F.T. (emotional freedom techniques). Dit heeft al snel een duidelijk rustgevend effect. Mensen die vaak al een lang traject van antdrepressiva achter de rug hebben, merken dat ze deze vaak al minder nodig hebben en in overleg met de arts kan dit meestal wat sneller afgebouwd worden dannormaal gangbaar is.Er keert weer rust terug in het lichaam en daardoor ook in het hoofd. Men begint weer meer vertrouwen in het lichaam te krijgen. Voorheen ziet men vaak een hypochrondrisch gedrag met vragen als: " Wat gebeurt er allemaal in mijn lichaam?". "Heb ik soms een ernstige ziekte die niet wordt onderkent?" Ook deze onrustgevende gedachten onderhouden vaak de onrustgevoelens. Na de behandeling ervaren mensen dat ze zich weer makkelijker op plekken durven te begeven waar ze voorheen doodsangsten voor hebben uitgestaan. Als de behandeling goed is uitgevoerd ervaart men dat de onrust en paniek gevoelens eenvoudig niet meer worden opgeroepen en zelfs niet meer op te roepen zijn.

4)   Paniekstoornissen terroriseren menig leven, waardoor het leven niet tot wasdom kan komen. het is daarom dan ook belangrijk dat mensen in de begeleiding tevens inzicht krijgen hoe het zo heeft kunnen ontsporen en hoe zij hun leven verder kunnen organiseren om  anders en beter met stress om te kunnen gaan.

Door: Jan Scholtes